หลายองค์กรในไทยวันนี้มีทีม Sustainability แล้ว แต่คำถามที่ผู้บริหารระดับสูงตั้งขึ้นมากขึ้นเรื่อยๆ คือ "แล้วทีมนี้สร้างมูลค่าอะไรให้บริษัทจริงๆ?"
เพราะถ้าทีม Sustainability ทำหน้าที่แค่ "จัดทำรายงาน" หรือ "ตอบแบบสอบถาม ESG Rating" องค์กรกำลังพลาดโอกาสสำคัญที่ความยั่งยืนสามารถสร้างได้ในเชิงธุรกิจจริง
ส่วนที่ 1: ความเข้าใจผิดที่พบบ่อย — ทีม Sustainability ≠ ทีมทำรายงาน
หลายองค์กรยังมองทีม Sustainability เป็น "Cost Center" ที่มีหน้าที่หลักคือรวบรวมข้อมูล จัดทำ Sustainability Report และตอบคำถามจากนักลงทุนหรือ Regulator
แนวคิดนี้ไม่ผิดทั้งหมด แต่ยังไม่ครบ และกำลังจะ "ล้าสมัย" อย่างรวดเร็ว เพราะในยุคที่มาตรฐาน ISSB (IFRS S1/S2), GRI Universal Standards 2021 และกรอบ EU Taxonomy กำลังกลายเป็นความคาดหวังมาตรฐาน ทีม Sustainability จำเป็นต้องยกระดับบทบาทตัวเองให้เป็น "Strategic Business Partner" ขององค์กร
ส่วนที่ 2: 4 บทบาทหลักที่ทีม Sustainability ควรมี
1. Business Risk Radar — ตรวจจับความเสี่ยงก่อนที่จะกระทบธุรกิจ
ความเสี่ยงด้านสภาพภูมิอากาศ (Climate Risk), ความเสี่ยงในห่วงโซ่อุปทาน (Supply Chain Risk) หรือความเสี่ยงด้าน Social License ล้วนเป็นความเสี่ยงที่ส่งผลต่อ P&L โดยตรง ทีม Sustainability ที่แข็งแกร่งต้องทำงานร่วมกับทีม Risk และ Finance เพื่อแปลงประเด็น ESG ให้เป็นตัวเลขความเสี่ยงที่ Board of Directors ตัดสินใจได้จริง
2. Value Creator — เปิดโอกาสทางธุรกิจใหม่
Carbon Credit, Green Financing, ESG-linked Supply Chain Qualification และการเข้าถึงตลาดที่ต้องการ ESG Compliance จากคู่ค้า ล้วนเป็นโอกาสที่ทีม Sustainability สามารถ "เปิดประตู" ให้ธุรกิจได้ หากมีความเชี่ยวชาญที่ถูกต้อง
3. Regulatory Navigator — นำทางองค์กรผ่านกฎระเบียบที่เปลี่ยนเร็ว
กฎหมายและมาตรฐาน ESG ทั่วโลกกำลังเปลี่ยนแปลงเร็วมาก ทั้ง SEC ในไทย, CSRD ในยุโรป, รวมถึงข้อกำหนดของ DJSI, FTSE Russell และ CDP ทีม Sustainability ต้องทำหน้าที่แปล Regulatory Landscape ให้เป็น Action Plan ที่ฝ่ายต่างๆ นำไปปฏิบัติได้จริง ไม่ใช่แค่อ่านข่าวแล้วส่ง Email
4. Internal Change Agent — ฝังวัฒนธรรมยั่งยืนในองค์กร
ความยั่งยืนที่สร้างมูลค่าจริงต้องไม่อยู่ในทีมเดียว แต่ต้องซึมซับเข้าไปในทุก Business Unit ตั้งแต่ Procurement, Operations, HR ไปจนถึง Marketing ทีม Sustainability คือผู้ออกแบบระบบ KPI, กระบวนการ และเครื่องมือที่ทำให้ทุกคนในองค์กร "เล่นเกมความยั่งยืน" ไปในทิศทางเดียวกัน
ส่วนที่ 3: ทีม Sustainability ที่มีประสิทธิภาพต้องการอะไร?
การที่ทีม Sustainability จะทำหน้าที่ 4 บทบาทข้างต้นได้ ต้องการสิ่งเหล่านี้เป็นฐาน
ประการแรกคือ ความเชี่ยวชาญที่ครอบคลุมหลายมิติ ทั้งด้านสิ่งแวดล้อม (Carbon, Biodiversity), สังคม (Human Rights, LKFS) และธรรมาภิบาล (Board Structure, Anti-Corruption) ที่ต้องทำงานร่วมกันได้จริง
ประการที่สองคือ การมีที่นั่งบนโต๊ะผู้บริหาร ทีม Sustainability ต้องรายงานตรงต่อ C-Suite หรือมีช่องทางที่ประเด็น ESG ถูกนำเข้าหารือในระดับกลยุทธ์องค์กร ไม่ใช่แค่ในฝ่าย CSR
ประการที่สามคือ เครื่องมือและข้อมูลที่ถูกต้อง Digital Platform ที่ช่วยติดตาม ESG Performance, Carbon Footprint และ Risk Indicator แบบ Real-time ทำให้ทีมตัดสินใจได้เร็วและแม่นยำขึ้น
ส่วนที่ 4: สัญญาณที่บอกว่าทีม Sustainability ของคุณ "ยังไม่สร้างมูลค่าเต็มศักยภาพ"
มีสัญญาณบางอย่างที่ควรระวัง เช่น งานส่วนใหญ่ของทีมคือการรวบรวมข้อมูลและกรอกแบบฟอร์ม, ผู้บริหารไม่ได้ใช้ข้อมูล ESG ในการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์, ทีมทำงานแยกขาดจาก Finance และ Risk Management, และองค์กรตอบสนองต่อ ESG Request จากนักลงทุนหรือคู่ค้าแบบ "ตั้งรับ" มากกว่า "เชิงรุก"
ถ้าองค์กรของคุณพบสัญญาณเหล่านี้ นั่นไม่ใช่เรื่องของคนในทีม แต่เป็นเรื่องของโครงสร้างและบทบาทที่ต้องออกแบบใหม่
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ความยั่งยืนที่สร้างมูลค่าจริงไม่ได้เกิดขึ้นแค่จากการทำรายงานที่ดี แต่เกิดจากทีมที่มีบทบาทชัดเจน มีเครื่องมือที่ใช่ และได้รับการสนับสนุนจากผู้บริหารในระดับที่ถูกต้อง
ESG PRO ช่วยองค์กรออกแบบโครงสร้าง บทบาท และระบบที่ทำให้ทีม Sustainability ของคุณทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและสร้างมูลค่าจริงให้ธุรกิจ ด้วยประสบการณ์กว่า 20 ปี และการรับรองระดับสากลจาก GRI
