ทำงานจนไม่มีเวลานอน ผิดหลักสิทธิมนุษยชนไหม? สิ่งที่ HRDD บอกเรื่องชั่วโมงทำงาน

ทำงานจนไม่มีเวลานอน ผิดหลักสิทธิมนุษยชนไหม? สิ่งที่ HRDD บอกเรื่องชั่วโมงทำงาน
เคยไหม กลับบ้านดึกจนแทบไม่มีเวลาทำอะไรนอกจากนอน แล้ววันรุ่งขึ้นก็ต้องตื่นไปทำงานต่อ วนซ้ำแบบนี้ทุกสัปดาห์จนกลายเป็นเรื่องปกติในหลายองค์กร สิ่งที่หลายคนไม่รู้คือ เรื่องนี้ไม่ใช่แค่ปัญหาวัฒนธรรมองค์กรหรือเรื่อง HR ธรรมดา แต่เป็นหนึ่งในประเด็นที่กระบวนการ HRDD ต้องตรวจสอบโดยตรง

ชั่วโมงทำงานเกี่ยวอะไรกับ HRDD
HRDD หรือ Human Rights Due Diligence คือกระบวนการที่องค์กรใช้ตรวจสอบว่าการดำเนินธุรกิจของตัวเองไปกระทบสิทธิมนุษยชนของใครบ้างหรือไม่ ภายใต้กรอบ UN Guiding Principles on Business and Human Rights ซึ่ง "ชั่วโมงทำงาน" (Working Hours) ถูกจัดเป็นหนึ่งในประเด็นหลักที่ HRDD ต้องประเมิน เทียบเท่ากับเรื่องค่าจ้างเป็นธรรมและการเลือกปฏิบัติ แม้แต่ Unilever เองก็ระบุเรื่องนี้ไว้ตรงๆ ในรายงานสิทธิมนุษยชนของบริษัท ว่าเป็นหนึ่งใน salient human rights issue ที่ต้องดูแลอย่างจริงจัง

ทำไม HRDD ถึงจับตาเรื่องชั่วโมงทำงานเป็นพิเศษ
เพราะการปล่อยให้พนักงานทำงานล่วงเวลาต่อเนื่องแบบไม่มีขอบเขต ไม่ได้กระทบแค่สุขภาพกายและใจของพนักงานเท่านั้น แต่ยังเพิ่มความเสี่ยงเรื่องอุบัติเหตุจากการทำงาน ความเหนื่อยล้าสะสม และคุณภาพชีวิตที่แย่ลง ซึ่งทั้งหมดนี้คือสิ่งที่ HRDD ถูกออกแบบมาให้ตรวจจับตั้งแต่ต้นทาง ก่อนที่ปัญหาจะลุกลามจนแก้ยากกว่าเดิม

ถ้าไม่ทำ HRDD เรื่องชั่วโมงทำงาน องค์กรเสี่ยงอะไรบ้าง
องค์กรที่ไม่เคยตรวจสอบเรื่องนี้ผ่านกระบวนการ HRDD มักมาพบปัญหาตอนที่สายเกินจะแก้ไขง่ายๆ แล้ว โดยความเสี่ยงหลักที่พบบ่อยคือ
•     ตกเป็นเป้าตรวจสอบจากลูกค้าต่างชาติที่กำหนด HRDD เป็นเงื่อนไขในสัญญาหรือการต่อสัญญาประจำปี
•     เสียโอกาสทางธุรกิจ เมื่อคู่ค้าเลือกซัพพลายเออร์ที่มีระบบ HRDD ที่แข็งแรงกว่าแทน
•     ภาพลักษณ์องค์กรเสียหาย หากมีข่าวหรือข้อร้องเรียนเรื่องสภาพการทำงานหลุดออกสู่สาธารณะ
•     เสียพนักงานฝีมือดี ที่ทนสภาพการทำงานหนักต่อเนื่องไม่ไหวและลาออกไปในที่สุด


HRDD ช่วยองค์กรแก้ปัญหาเรื่องนี้ยังไง
กระบวนการ HRDD ไม่ได้หยุดแค่การชี้ปัญหา แต่ช่วยให้องค์กรระบุจุดที่มีความเสี่ยงสูงสุดก่อน วางมาตรการป้องกัน ติดตามผลอย่างต่อเนื่อง และเปิดช่องทางร้องเรียนที่พนักงานเข้าถึงได้จริง ทำให้องค์กรบริหารความเสี่ยงเรื่องชั่วโมงทำงานได้อย่างเป็นระบบ แทนที่จะรอให้เกิดปัญหาก่อนแล้วค่อยแก้ไขทีหลัง

เริ่มทำ HRDD เรื่องชั่วโมงทำงานยังไงให้ตรงจุด
จุดเริ่มต้นที่ตรงที่สุดคือการทำ HRDD Assessment เพื่อสำรวจข้อมูลชั่วโมงทำงานจริงของพนักงานทุกระดับ เทียบกับกฎหมายแรงงานไทยและมาตรฐานสากล ก่อนนำผลมาวางมาตรการที่เหมาะกับบริบทขององค์กรโดยเฉพาะ ไม่ใช่การก็อปปี้นโยบายจากที่อื่นมาใช้ทั้งดุ้น เพราะความเสี่ยงของแต่ละองค์กรไม่เหมือนกัน


ESG PRO ช่วยเรื่อง HRDD อะไรได้บ้าง
ESG PRO ให้บริการที่ปรึกษา HRDD แบบครบวงจร ตั้งแต่การประเมินความเสี่ยงด้านสิทธิมนุษยชนรวมถึงเรื่องชั่วโมงทำงาน การจัดทำนโยบายและมาตรการป้องกัน ไปจนถึงการวางระบบติดตามผลต่อเนื่อง หากองค์กรของท่านยังไม่เคยตรวจสอบเรื่องนี้อย่างจริงจัง นี่คือจุดเริ่มต้นที่ควรทำก่อนที่จะกลายเป็นความเสี่ยงที่แก้ไขยากกว่าเดิม ทีมงาน ESG PRO พร้อมให้คำปรึกษา